Yas Sürecinde Olan Çocuğa Ebeveyn Yaklaşımı

Okul çağındaki çocukların mizaç (huy) farklılıkları, gelişimsel özellikleri ve bilişsel gelişimlerine bağlı olarak ölüm kavramını algılamaları farklılık gösterir. Çocuklara ölüm hakkında söylenmesi gerekenler çocuğun yaşı, mizaç ve kişilik özelliklerine göre değişmektedir. Kayıp sonrası yaşananlar; çocuğun deneyimleri, ölen kişiyle olan ilişkisi, çevre etkisi, ailenin tutumu, ölümün sebebi ve oluş biçimine göre şekillenmektedir. Çocuklardaki yas tepkilerinin görünümü, süresi ve yoğunluğu da farklılık göstermekte olup aynı zamanda çocuğun yası yaşama şekli, ölümü algılama biçimiyle ilişkili olabilmektedir.

Çocuklara ölümü düşünsel, duygusal ve davranışsal olarak anlatmak yararlı olacaktır.

  • Düşünsel: Çocukların ölüme yol açan süreçle ilgili yaş ve gelişim seviyelerine uygun bilgiye ihtiyaçları vardır.
  • Duygusal: Çocuklar duygularını tanımlamakta güçlük çekebilirler. Bu nedenle bir yetişkinin duyguların tanımlanması ve ifade edilmesi konusunda vereceği destek bu sürece faydalı olacaktır.
  • Davranışsal: Yetişkinlerin yas döneminde sergiledikleri yalnız kalmak isteme, ağlama gibi davranışlarının nedenini açıklamaları gereklidir. Aksi takdirde çocuklar bu dönemde sergilenen yas davranışlarının kendilerine yönelik olduğunu düşünebilir. Ayrıca çocuklar bu dönemde kendi davranışlarını kısıtlayıp ket vurabilmektedirler, yetişkinlerin bu dönemde iyi birer gözlemci olmaları çocukların yas sürecine destek olacaktır.

Çocukların ölüm algısı, onların ölüme dair olan kavramlara yüklediği anlamlarla gerçekleşmektedir. Çocuklar, tekrarlayan olaylara alışık olduklarından ölümün bir son olduğunu anlamakta güçlük çekebilirler. Ölümün “tüm işlevlerin bitmesi” anlamına geldiği yeterince kavranmadığında ise çocuk, ölen kişinin gömüldüğü yerde üşüyeceğini, acı çekeceğini düşünebilir. “Mezarında ona kim yemek verecek?” gibi sorular çocukların ölümle birlikte vücut fonksiyonlarının durduğunu kavramaya ihtiyaç duydukları anlatır. Okulun ilk yıllarıyla birlikte çocuklar ölümün kaçınılmaz olduğunu ve herkesin (her canlının) bir gün öleceğini anlamaya başlarlar. Çocuklarda ölüm kavramının gelişimine çeşitli bilişsel yapıların gelişimi eşlik etmektedir bunlar; geri dönülmezlik, evrensellik, işlevsizlik, nedenselliktir.

  • Geri dönülmezlik / Son: Ölen kişinin (canlının) yaşama geri dönmeyeceği
  • Evrensellik / Kaçınılmazlık: Yaşayan her canlının öleceği
  • İşlevsizlik / Sonlanma: Yaşamı tanımlayan tüm işlerin ölümle kaybedilmiş olduğu
  • Nedensellik: Vücut fonksiyonlarının tamamen yitirilmesi anlamlarına gelmektedir

Daha da önemlisi; çocukların ölümü anlaması, onların yaşama bakış açılarını belirleyen mizaç tipi temelinde gerçekleşmektedir.

Dokuz Tip Mizaç Modeli’ne Göre Entelektüel Dinginlik Arayan Mizaç Tipindeki(DTM6) Çocuk, olumlu olumsuz bütün ihtimalleri bir arada düşündüğü ve kötü ihtimaller üzerinde gereğinden fazla durduğu için etrafındaki diğer insanları da kaybedeceğine dair yoğun bir endişe yaşayabilir, bakım veren kişinin çocuğu güvende hissettirmesi önemlidir. Çocuğun bu dönemde güven ve emniyetle ilgili daha güçlü bir arayışı söz konusu olacaktır. Bakım veren kişilerin bu ihtiyaca dair hassasiyetleri, bu dönemin çok daha sağlıklı geçmesine vesile olacaktır. Dokuz Tip Mizaç Modeli’ne Göre Duyguları Hissetmeyi Arayan Mizaç Tipindeki(DTM2) Çocuklar duygusal ve ilişki odaklı yapıları nedeniyle kayba dair olan süreçten çok fazla etkilenirler. Bu süreçte hissedecekleri en ufak bir ilgi ve sevgi azalması onları mutsuz ve moralsiz bir duruma soktuğu gibi işlevselliklerini de önemli bir oranda azaltabilir. Bu mizaçtaki çocukların kayıpla ilgili olan dönemde yoğun bir sevgi, hoşgörü ve şefkat görmeleri onların bu süreci çok daha kolay geçirmelerine vesile olacaktır.

Dokuz Tip Mizaç Modeli’ne göre her bir mizaç yapısının ölümü algılaması ve kayıp sürecini yaşaması birbirinden farklı olmaktadır. Çocuğun mizacına uygun bir yaklaşım sergilenmesi sayesinde bu zorlu dönemin kolaylaşması ve ileriye dönük büyük olumsuz izler bırakmadan atlatılması mümkün olabilmektedir.

Yas Sürecinde Olan Çocuğa Ebeveyn Yaklaşımı

Daha detaylı bilgi ve randevu almak için bizi aşağıdaki telefon numaralarından arayabilirsiniz:

İSTANBUL MİZMER TEL: 0532 624 92 66

ANKARA MİZMER TEL: 0532 061 47 17

Bir önceki Çocuklarda Korku başlıklı yazımızda Disbiozis, Geçirgen Bağırsak ve ONDAMED ile Geçirgen Bağırsak/Disbiozis'e Çözüm hakkında bilgiler verilmektedir.

Yorum Yapılmamış

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir