Çocuklarda Mizaç, Karakter ve Kişilik İlişkisi

Çocuklarımızın sağlıklı bir karakter ve kişilik geliştirmeleri için onların mizaç tiplerini bilmemiz oldukça önemlidir.

Peki  neden?

Bu sorunun cevabına geçmeden önce günlük hayatımızda çok sık birbirinin yerine kullandığımız “mizaç karakter ve kişilik” kavramlarına çok kısa değinmek istiyoruz.

Mizaç dediğimiz kavram, doğuştan gelen, yaşam boyu değişmeyen, insanların algı önceliklerini, motivasyon farklılıklarını, istek, ihtiyaç, beklenti ve arayışlarını belirleyen yapısal bir çekirdektir. Aynı zamanda mizaç, bireylerin; duygu, düşünce ve davranış farklılıklarının da kaynağıdır. Bir başka deyişle mizaç, hepimizin psikolojik DNA’sıdır.
 
Mizacı bir ağaç tohumuna benzetecek olursak, bu tohumun içinde; ileride ne ağacı olacağı, meyvesinin ne gibi özellikler taşıyacağı, hangi iklim ve bitki örtüsünde yetişebileceği, ne kadar dayanıklı olacağı gibi ağaca ait olan tüm yapısal program saklıdır.
Karakter ise; bazı mizaç özelliklerinin; zaman içinde belirgin ve tutarlı bir biçimde görünür hale gelmesiyle oluşur.
Mizaç temelinde gelişen karakter için , değişmez değil fakat değişime oldukça dirençli olan duygulanım, düşünce ve davranış kalıplarıdır diyebiliriz.

Örneğin, öfkelilik, sevecenlik; iyimserlik – kötümserlik, hareketlilik, durgunluk gibi özelliklere karakter denilebilmesi için, bu özelliklerin o kişinin mizacına ait olması ve kişiliğinde “belirgin”, “sürekli” ve “kararlı” bir şekilde o kişide görülmesi gerekmektedir. Peki o halde kişilik nedir diye sorduğumuzda;

Kişilik; kişinin mizaç yapısının,  cinsiyet, genetik yapı, yaş, biyolojik özellikler gibi içsel etkenlerin yanı sıra; aile, kültür, eğitim, inanç gibi üzerinde kısmen etkide bulunabildiği dışsal etkenlerle etkileşimiyle oluşan, “hem kararlı bir süregenlik, hem de dinamik bir değişkenliğe sahip olan” içgüdüsel, duygusal, düşünsel ve eylemsel işleyiş ve görünümün tamamıdır.
Mizacı ağaç tohumuna benzettiğimizde, karakteri ağacın gövdesi ve dirençli olan kalın ve sert dallarına, kişiliği ise tohumunun tipine göre meyve veren ağacın bütününe benzetebiliriz.

Aynı zamanda ağaç ismini, tohumundan alır. Elma tohumundan elma ağacı, portakal tohumundan portakal ağacı meydana gelir. Dolayısıyla elma tohumundan portakal ağacı beklemek, göle maya çalmak gibidir.

Tüm bu benzetmelerin sonunda; çocuklarda  sağlıklı bir karakter ve kişilik gelişimi için öncelikle çocukların mizaç tipleri  iyi bilinmelidir. Dolayısıyla, çocuklara verilecek karakter ve kişilik gelişimine dair  önerilerde onların mizaç tiplerine uygun olmalıdır.

Ayrıca, çocuğun karakter ve kişilik yapısının sağlıklı olabilmesi, mizaç yapısının ihtiyaçlarına uygun ebeveynlik tutumlarıyla mümkün olur. Ebeveynin kendi mizaç yapısı ise onların ebeveynlik tutumlarını belirleyen en önemli faktörlerden biridir. Dolayısıyla ebeveyn, kendi mizaç yapısını, motivasyonlarını, beklentilerini ve bunların sonucu olan tutumlarını göz önünde bulundurmalı, kendi mizaç yapısına ait tutumların çocuğu ne şekilde etkilediğini öncelikle dikkate almalıdır. Ebeveyn, çocuğunun mizacını göz önünde bulundurmadan sadece kendi mizacının motivasyonları (iletişim tarzı, tutum, beklentiler, bakış açısı) ile çocuğa yaklaşacak olursa, tavırları etkisiz, hatta zararlı bile olabilir. Bu açıdan bakıldığında anne ve babalar , çocuklarının mizaç farklılıklarını, yeteneklerini, algı ve değerlendirme tarzlarını dikkate alarak onlara zarar verici tavırlardan kaçınmalı, onların potansiyellerinin sağlıklı bir şekilde gelişip ortaya çıkması için hem kendi hem de çocuklarının mizaç yapısını çok iyi tanımalı ve anlamalıdır.

Bir önceki yazımız olan Evlilik Terapisinin Gerekli Olduğu Durumlar başlıklı makalemizde bireyseldanismanlık.com, çocuk psikoloğu ve evlilik terapisi hakkında bilgiler verilmektedir.

2 Yorumlar. Yeni Yorum Gönder

Yazınızı çok faydalı buldum. Ebeveynler için son derece eğitici. Başarılarınızın devamını diliyorum.

Cevapla

Yazınızı çok beğendim diğer yazılarınızı da ilgi ile okudum. Hepsi herkesin hayatında bulunan ve bilgi almayı isteyeceği ayrıntılarla dolu. Başarılarınızın devamını dilerim.

Cevapla

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir