Dokuz Tip Mizaç Ölçeği’nin Güvenirlik ve Geçerliği

Uzm. Dr. Enver Demirel Yılmaz

Uzm. Dr. Ali Görkem Gençer

Prof. Dr. Ömer Aydemir

Dr. Ayşe Yılmaz

Doç. Dr. Sermin Kesebir

Psikolog Özge Ünal

Psikolog Alp Örek

Prof. Dr. Mustafa Bilici

Özet

Bu çalışmada, benlik mekanizmalarını dokuz kişilik tipi ile açıklayan Enneagram Sistemi’nin yeniden yorumlanması ile oluşturulan ve günümüzde geçerlik ve güvenirliği bilimsel açıdan kanıtlanmış bir ölçüm aracı bulunmayan Dokuz Tip Mizaç Modeli (DTMM) ile uyumlu bir ölçek geliştirilmesi amaçlanmıştır. 91 maddeden oluşan ve üçlü Likert tipi bir öz bildirim ölçeği olan Dokuz Tip Mizaç Ölçeği (DTMÖ) 990 üniversite öğrencisine uygulanmıştır. Ölçeğin modele uygunluğunu saptamak için açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Ölçeğe uygulanan açıklayıcı faktör analizlerinde dokuz faktörün öz değerleri 8.089 ve 1.661 arasında değişmekte ve toplam varyansın %39.04’ünü temsil etmektedir. Ölçeğin doğrulayıcı faktör analizi sonuçlarına göre CFI değeri 0.88, GFI değeri 0.845, IFI değeri 0.88 ve RMSEA değeri 0.054’tür. Ölçeğin test-tekrar test güvenirliği 46 katılımcıyla sınanmıştır. Ölçeğin tümü için Cronbach alfa değeri 0.75, tipler için sırasıyla 0.77, 0.79, 0.68, 0.71, 0.80, 0.74, 0.71, 0.83, 0.77’dir. Ölçeğin eş zamanlı geçerliği Cloninger’in MKE (Mizaç ve Karakter Envanteri) ve Akiskal’in TEMPS-A(Temparement Evaluation of Memphis, Pisa, Paris and San Diego- Autoquestionnaire) ölçekleriyle sınanmıştır. DTMM’deki tipler TCI ve TEMPS-A ile anlamlı bağıntılar göstermiştir. Araştırmanın sonuçları DTMÖ’nün geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğunu desteklemektedir.

Yılmaz, E. D., Gençer, A. G., Aydemir, Ö., Yılmaz, A., Kesebir, S., & Ünal, Ö., ve ark. (2014a). Dokuz Tip Mizaç Ölçeği’nin Güvenirlik ve Geçerliği. Education and Science, 39(171), 115-137.

Makalenin tamamına ulaşmak için lütfen tıklayınız: http://egitimvebilim.ted.org.tr/index.php/EB/article/view/2956/632

Bir önceki yazımız olan Tarihsel bir sistemin yeni bir mizaç modeline evrimi: Dokuz Tip Mizaç Modeli başlıklı makalemizde Dokuz, evrimi ve mizaç hakkında bilgiler verilmektedir.

Yorum Yapılmamış

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir