Dokuz Tip Mizaç Modeli’ne Göre Kişiliğin Statik / Değişmez ve Dinamik / Değişebilir Doğası: Bir Öneri

Uzm. Dr. Enver Demirel Yılmaz

Psikolog, Özge Ünal

Uzm. Dr. Görkem Gençer

Prof. Dr. Ömer Aydemir

Prof.Dr. Ziya Selçuk

Özet

İnsan davranışlarını anlamayı amaçlayan araştırmacılar, uzun yıllardır mizaç ve kişilik üzerine birçok görüş ortaya koymuşlardır. Çalışmalarında bir kısmı mizacı, bir kısmı ise kişiliği merkeze almış, mizaç ve kişiliğin birbirinden farklı birçok tanımını yapmış ve bu kavramların birbiriyle benzer ve farklı olan özelliklerini açıklamaya çalışmışlardır. Araştırmacıların mizaç ve kişilik kavramlarının nasıl tanımlanması gerektiği konusunda uzlaşamamaları, bu kavramlar arasındaki ilişkilerin açıklanmasında da önemli bir karmaşaya neden olmuştur. Ayrıca bu karmaşa, insan davranışlarının değişmeyen ve değişen yönlerinin mizaç mı yoksa kişilik mi olduğu sorusunu da beraberinde getirmektedir. İnsan davranışlarını mizaç temelinde ele alan ve aynı zamanda mizaç, karakter ve kişilik kavramlarının tanım, sınır, kapsam ve birbirleriyle ilişkilerini bütüncül bir biçimde açıklama iddiasında olan yeni bir model ise Dokuz Tip Mizaç Modeli (DTMM)’dir.

Bu çalışmanın amacı, DTMM perspektifinden; kişiliğin, mizaçla ilişkisini açıklamak ve kişiliğin mizaçtan köken alan ve değişmeyen yönü ile değişebilir yönlerini kavramsallaştıran yeni bir yaklaşım önermektir. Bu çalışmada öncelikle; DTMM’nin öne sürdüğü mizaç, karakter ve kişilik tanımları ve bu kavramların birbiriyle ilişkilerini literatüre dayalı olarak açıkladık. İkinci olarak; kişiliğin, bireylerin kendi mizaç tiplerinde bulunan ve değişmeyen özelliklerden köken alan yönünü açıklamak için doğal kişilik kavramını önerdik. Aynı zamanda kişiliğin bireylerin kendi mizaç tiplerinde bulunmayan özellikleri sonradan ebeveyn, okul ve sosyal aktarımla öğrenmeleri yoluyla oluşan yönünü açıklamak için sentetik kişilik kavramını önerdik.

Sonuçta bu çalışmada, gelecek araştırmacılara, mizaç, karakter ve kişiliğin doğası ve bu kavramlar arasındaki linkin anlaşılmasında yeni bir perspektif sunmaya çalıştık. Buna ek olarak; kişiliğin değişmeyen ve değişen yönleriyle ilgili sorulara yanıt verebilecek doğal kişilik ve sentetik kişilik kavramlarını ileri sürdük.

Makalenin tamamına erişmek için tıklayınız: http://omicsonline.com/open-access/staticunchangeable-and-dynamicchangeable-nature-of-personality-according-to-the-nine-types-temperament-model-a-proposal-1522-4821-17-162.php?aid=37922

Bir önceki yazımız olan Mizaç Merkezli Bireysel Psikoterapi Mümkün mü: Dokuz Tip Mizaç Modeli’ne Dayalı Bir Öneri başlıklı makalemizde Bireysel, Dokuz ve Merkezli hakkında bilgiler verilmektedir.

Yorum Yapılmamış

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir